Oświetlenie stanowi jedną z najbardziej podstawowych instalacji, którą należy przemysleć na etapie projektowania budynku. Punkty świetlne powinny być rozmieszczone w takich punktach, aby zapewnić właściwą jasność ogólną oraz aby oświetlić odpowiednio różne strefy wydzielone we wnętrzu. Oświetlenie nie tylko umożliwia widzenie po zapadnięciu zmroku, ale również tworzy atmosferę umożliwiającą odpoczynek.

Większość pomieszczeń wymaga takiego planu instalacji elektrycznej, który da się łatwo przystosowywać do ewentualnych zmian. Często niezbędnych jest kilka niezależnych źródeł światła. Zawsze należy wprowadzić kilka niezależnych obwodów i zainstalować dwa razy więcej gniazdek wtykowych, niżby to wynikało z naszych początkowych szacunków.

Oświetlenie ogólne tła

Światło ogólnie oświetlające wnętrze dają najczęściej lampy lub żyrandole wiszące pod sufitem i lampy ścienne. Ukierunkowane jest ono ku dołowi, na ściany, lub na sufit. Każda z takich lamp powinna być włączana i wyłączana w pobliżu drzwi wejściowych do pomieszczenia. Natężenie światła może być sterowane ściemniaczem.

Oświetlenie wybranego fragmentu wnętrza

Musi być jasne, bezpośrednie i nie może oślepiać. Światło padające na powierzchnię i materiały w obszarze oświetlonym musi być tak silne, aby można było wykonać różne czynności, jak na przykład czytanie. Często wykorzystuje się tu lampy specjalne, jak świetlówki fluorescencyjne z osłonami, lampy o płaskim strumieniu światła, czy różnego rodzaju reflektorki, które mogą być kierowane na wybrane miejsca.

Oświetlenie konkretnego detalu

Eksponuje interesujące detale architektoniczne, rośliny, obrazy, specjalne zbiory. Można zastosować tu światła bezpośrednie z reflektorów lub światło rozproszone, odbite od ścian (jest lepsze niż konwencjonalne lampy przyczepiane do obrazów, ponieważ oświetla całą powierzchnię). Wykorzystać tu można świetlówki fluorescencyjne i inne lampy, ukryte w niszach, gablotkach i szafkach, za lambrekinami i listwami, lampy skierowane ku górze (szczególnie efektownie oświetlają rośliny. Do wydobywania detali doskonale nadaje się oświetlenie niskonapięciowe, ze względu na czystość strumienia świetlnego i dyskretny sposób zamocowania; dodatkową jego zaletą jest łatwość regulowania strumienia świetlnego.

Zwróćmy uwagę, czy lampy przy łóżku mają odpowiednie abażury, aby nie przeszkadzały spać partnerowi z drugiej strony łóżka.

Rodzaje oświetlenia

Oświetlenie funkcjonalne

Zazwyczaj jest dyskretne i oświetla określoną powierzchnię lub obiekt. Mniejszą rolę odgrywa tu estetyka oprawy. Oświetlenie funkcjonalne jest często wbudowane w struktury stałe (lampy wmontowane w sufit, lampy rzucające światło na ścianę, podłogowe lampy stojące, skierowane do góry, reflektorki do podświetlenia). Bywa ona fabrycznie instalowane w meblach, stanowiąc ich integralną część.

Oświetlenie dekoracyjne

Jest ono projektowane jako element składowy widocznej części pomieszczenia. Są to lampy przeznaczone do ustawiania na meblach i na podłodze, oświetlenie ścienne, wiszące żyrandole i świeczniki. Projektowane są w różnych stylach, od lamp ściennych i kandelabrów z czernionego żelaza w ciężkim stylu gotyckim po pełne gracji, subtelne lampy stojące i ścienne, które można zakupić w sklepach z artykułami artystycznymi.

Światłem warto podkreślić i wydobyć niektóre szczegóły, jak na przykład interesujące detale architektoniczne, powierzchnie o oryginalnej fakturze, starannie eksponowane zbiory, koloryt ścian lub obicia mebli, wspaniałe rośliny, rzeźby. Czy ciekawiej będą wyglądały oświetlone bezpośrednim źródłem światła, zamontowanym w gablotce lub wnęce, czy odpowiednio ukierunkowanym światłem padającym od góry, czy też miękkim światłem odbitym od ścian? Czy lepsze będzie oświetlenie boczne, czy tylne?

Oświetlenie nastrojowe

Nastrój można zmieniać przez przełączanie świateł, o ile zainstalowanych jest kilka obwodów i sterowanie za pomocą wyłącznika z regulacją mocy. Nowoczesne formy urządzeń oświetleniowych mogą razić we wnętrzu z oryginalnym wystrojem historycznym, takim jak dekorowane sufity, czy ściany wyłożone boazerią. Te architektoniczne fragmenty powinny być dyskretnie podkreślone światłem. Fryzy i gzymsy można efektownie oświetlić od dołu, stosując małe, niskonapięciowe lampy punktowe. Lampy rzucające światło na ściany lub lampy wbudowane w sufit, rzucające światło w dół mogą kierować uwagę na kominek lub atrakcyjnie opracowane powierzchnie ścian. Oświetlenie nastrojowe, jak lampy stojące, kinkiety, czy żyrandole może być pomocne przy podkreślaniu stylu pomieszczenia.

 
W sypialni powinniśmy pamiętać o dodatkowym oświetleniu funkcjonalnym, ułatwiającym ubieranie się bądź robienie makijażu. 

Oświetlenie sypialni

O sposobie oświetlenia i rozmieszczenia lamp decyduje przede wszystkim przeznaczenie danego wnętrza lub jego części. Trzeba przemyśleć, jaką atmosferę pragniemy wytworzyć zwłaszcza w sypialni.

W pokoju sypialnym zazwyczaj potrzebne jest łagodne i nastrojowe oświetlenie tła. Musi tu też być oświetlenie funkcjonalne, wykorzystywane przy ubieraniu się lub robieniu makijażu, oraz jasne oświetlenie przy łóżku, niezbędne do czytania. W pokojach sypialnych o podwójnym przeznaczeniu należy zapewnić odrębne oświetlenie każdej ze stref oraz lampy podkreślające ciekawe elementy wyposażenia, podobnie jak w pokoju wypoczynkowym.

Lampy stojące, lampy rozmieszczone na ścianach, lampy skierowane do doły i ku górze powinny być zasilane z oddzielnych obwodów, niezależnie od oświetlenia ogólnego. Wnętrza głębokich szaf powinny być zawsze dobrze  oświetlone.

Niektóre sypialnie, takie jak pokój dziecka, powinny mieć oświetlenie punktowe, włączane np. przy przewijaniu dziecka, do zabawy, lub do odrabiania lekcji. Male dziecko potrzebuje również słabego oświetlenia pozostawionego na całą noc. Można wprowadzić tu specjalne oświetlenie nocne.

Podpowiedzi

• Blat toaletki można oświetlić lampą zamontowaną na ścianie około 60 cm ponad powierzchnią, ze światłem skierowanym do dołu.
• Na brzegach półek można rozmieścić przypinane reflektorki, które wyeksponują książki i oświetlą ich tytuły.
• Warto zainstalować oświetlenie wewnątrz głębokich szaf. Nie może ono jednak stanowić zagrożenia pożarowego dla umieszczonych tam rzeczy.
• Nie należy instalować lamp ściennych zbyt blisko sufitu - mogą powstać żółte plamy od przegrzania.
• Lampy wiszące w sypialni powinny mieć klosze całkowicie zamknięte, żeby żarówki nie oślepiały, kiedy leży się w łóżku.